Yoga in de winter – de kracht van naar binnen keren

Verstillen, verdiepen en je levensenergie bewaken

Na de uitbundigheid van de zomer, de overgang van de herfst, komen we aan in het meest stille seizoen van het jaar.

De winter nodigt uit tot vertraging. Tot minder doen en meer zijn.
Tot naar binnen keren.

Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) hoort de winter bij het waterelement. Water staat voor diepte, rust, opslag en onze essentie — onze levensenergie.

Waar de lente groeit, de zomer bloeit en de herfst loslaat, bewaart de winter.

Het waterelement — je innerlijke bron

Het waterelement is verbonden met de nier- en blaasmeridianen.

In de TCM worden de nieren gezien als de opslagplaats van onze Yin energie, onze diepste energie, onze reserves. Dit is de energie waarop we teren als we moe zijn, herstellen of door intensieve periodes gaan.

De bijbehorende emotie van het waterelement is angst. In balans geeft water ons juist vertrouwen, wilskracht en innerlijke stevigheid.

Wanneer het waterelement uit balans raakt, kun je dat merken aan:

• vermoeidheid of lage energie
• behoefte om je terug te trekken
• onderrugklachten
• sneller angstig of onzeker voelen

De winter vraagt daarom niet om pushen, maar om beschermen. Niet om versnellen, maar om opladen.

Yoga in de winter — minder vuur, meer diepte

Winteryoga is zacht. Yin. Grondend.
Langere houdingen, rustige overgangen, diepe vooroverbuigingen.

Vooroverbuigingen stimuleren de nier- en blaasmeridianen, die langs de achterkant van het lichaam lopen. Ze helpen je energie naar binnen te brengen en het zenuwstelsel tot rust te laten komen.

Houdingen passend bij het waterelement:

Blijf zacht in je knieën. Het gaat niet om hoe ver je komt, maar om hoe diep je kunt verzachten.
Adem rustig door en geef je over aan de zwaartekracht.

2. Halve zittende vlinder

Kom zitten met je benen gestrekt voor je uit.
Buig één knie en plaats je voet naast je andere been. Waar je je voet neerzet — naast je kuit, knie of bovenbeen — is minder belangrijk dan dat je heup zich veilig voelt.

Laat je gebogen knie ontspannen richting de vloer afdalen. Ondersteun eventueel met een kussen onder je knie en/of onder het gestrekte been.
Vanuit hier kun je zacht voorover buigen over je gestrekte been.

Deze houding brengt aandacht naar twee meridianen tegelijk:
– de binnenzijde van het gebogen been, waar de niermeridiaan loopt
– de achterkant van het gestrekte been, waar de blaasmeridiaan stroomt

Een prachtige houding om echt in te zinken. Maak gebruik van de zwaartekracht.

De volledige schoelace

De blaasmeridiaan werkt nauw samen met de niermeridiaan, die in de TCM onze essentie, energievoorraad en innerlijke kracht bewaart.

Een houding die uitnodigt om dieper te zakken — zonder druk, zonder haast.

4. Door het oog van de naald

Kom op je rug liggen met je knieën gebogen en je voeten op de mat.
Leg je rechterenkel over je linker bovenbeen, net boven de knie. Laat je rechterknie ontspannen naar buiten vallen.
Blijf hier, of breng je linkerbeen van de vloer. Je kunt je linkervoet op een kussen plaatsen als dit voldoende stretch geeft. Heb je meer ruimte, til dan je linkerbeen op en pak met je handen de achterkant van je linker bovenbeen of de voorkant van je linker scheenbeen vast.
(Je linkerarm gaat langs de buitenkant van je linkerbeen, je rechterarm steek je door het “oog” dat ontstaat en gaat langs de binnenkant van je linkerbeen.)
Trek je benen zachtjes naar je toe, zonder te forceren. Houd je schouders zwaar op de mat en adem rustig door.

In deze houding stretch je de buitenzijde van de heup en bilspieren. Via de achterkant van het lichaam beïnvloed je opnieuw de blaasmeridiaan. Daarnaast werk je in het gebied rondom het heiligbeen — een plek die in de winter extra aandacht mag krijgen, omdat hier volgens de TCM de energie van de ineren wordt opgeslagen.

Blijf een paar minuten liggen en breng je adem diep naar je onderbuik.
Deze houding nodigt uit tot verzachten in het bekkengebied — de basis van je energie.

Na iedere houding keer je even terug naar rugligging. In die stilte mag het lichaam verzachten en de energie zich herverdelen. Vervolgens wissel je bij asymmetrische houdingen rustig van kant.

Blijf langer in de houdingen dan je misschien gewend bent. De winter leert je aanwezig te blijven zonder te forceren.

Ademhaling: Nadi Shodhana

Nadi Shodhana — de wisselende neusademhaling — brengt balans tussen links en rechts, tussen actie en rust, tussen doen en zijn.

Zo werkt het in het kort:

Plaats je middel- en wijsvinger tussen je wenkbrauwen.
Sluit met je duim je rechterneusgat en adem in via links
Sluit je linkerneusgat met je ringvinger en adem uit via rechts.
Adem weer in via rechts.
Sluit rechts weer af en adem uit via links.

Dit is één ronde.
Ga door zolang het voor jou goed voelt, dit kan bijvoorbeeld 5-10 minuten zijn.

Laat daarna je adem stromen zoals het van nature stroomt en voel even na wat deze ademhaling met je doet.

Deze ademhaling kalmeert het zenuwstelsel, vermindert onrust en helpt je energie gelijkmatig te verdelen. Perfect aan het einde van een wintersessie — of voor het slapengaan.

Kleine keuzes maken in de winter een groot verschil